Phường Sơn Qui sau sáp nhập gồm những đâu? Tên đất kể chuyện Gò Công

Nhà thờ cổ, khu mộ và cây xanh trong không gian Lăng Hoàng Gia

Phường Sơn Qui sau sáp nhập được thành lập từ toàn bộ phường Long Hưng, xã Tân Trung và xã Bình Đông của thành phố Gò Công, tỉnh Tiền Giang cũ. Phường nay thuộc tỉnh Đồng Tháp, vận hành từ ngày 01/07/2025, có diện tích 48,96 km2 và dân số 46.507 người theo hồ sơ tổng quan địa phương. Sơn Qui là bài mình chọn kể từ chính cái tên đất. Mình là Lê Thị Thanh Dung, phụ trách nội dung Sử – Địa – Văn tại Top Đồng Tháp AZ, và muốn giúp bạn nhìn phường mới qua Lăng Hoàng Gia, ba khu chợ cùng nhịp nông nghiệp xen sản xuất.

Thông tin cần nhớ về phường Sơn Qui

  • Gồm phường Long Hưng, xã Tân Trung và xã Bình Đông của thành phố Gò Công cũ.
  • Diện tích 48,96 km2; dân số công bố khi hình thành là 46.507 người.
  • Có 18 khu phố theo danh mục hiện hành.
  • Trung tâm Phục vụ hành chính công ở Quốc lộ 50, Khu phố Ông Cai.
  • Ba chợ hạng 3 là Chợ Xã Lới, Chợ Tân Trung và Chợ Bình Đông.
  • Lăng Hoàng Gia trên gò Sơn Qui là di tích quốc gia gắn với dòng họ Phạm Đăng.

Phường Sơn Qui mới gồm những đâu?

Địa bàn trước sắp xếp Đơn vị hiện nay Dấu hiệu dễ nhớ
Phường Long Hưng, thành phố Gò Công Phường Sơn Qui Khu dân cư, nghề nghiệp và kết nối vào đô thị Gò Công
Xã Tân Trung, thành phố Gò Công Phường Sơn Qui Gò Sơn Qui, Lăng Hoàng Gia và Chợ Tân Trung
Xã Bình Đông, thành phố Gò Công Phường Sơn Qui Chợ Bình Đông, ruộng lúa và khu dân cư phía ngoài

Tên mới dùng trên giấy tờ là Sơn Qui, nhưng Long Hưng, Tân Trung và Bình Đông vẫn rất cần khi hỏi đường. Chúng còn nằm trong tên chợ, khu dân cư và cách người địa phương xác định từng phần đất. Khi hẹn một địa chỉ, mình sẽ nói đủ tên khu phố hoặc mốc chợ thay vì chỉ nói chung một phường rộng gần 49 km2.

Danh mục hiện hành ghi 18 khu phố: Ông Non, Ông Cai, Sơn Qui A, Sơn Qui B, Gò Xoài, Xã Lới, Mỹ Xuân, Hồng Rạng, Trí Đồ, Hòa Thân, Lạc Hòa, Muôn Nghiệp, Cộng Lạc, Năm Châu, Lăng Hoàng Gia, Hưng Hòa, Hưng Phú và Hưng Thạnh. Những cái tên ấy cho thấy phường mới không phải một khối đồng nhất; mỗi cụm vẫn giữ một mốc nhận diện riêng.

Vì sao tên Sơn Qui đáng nhớ?

Sơn Qui gắn với giồng đất cao từng được gọi là Gò Rùa hay Qui Nguyên. Trên gò ấy có Lăng Hoàng Gia, quần thể thờ tự và mộ phần của dòng họ Phạm Đăng. Người được nhắc nhiều nhất là Đức Quốc công Phạm Đăng Hưng, thân sinh Hoàng thái hậu Từ Dụ và là ông ngoại vua Tự Đức.

Vì vậy, Sơn Qui không phải một tên ghép hành chính xa lạ. Nó kéo câu chuyện của phường mới về một địa danh đã có chiều sâu trong ký ức Gò Công. Điều mình thích là chỉ cần hiểu nguồn gốc cái tên, bạn đã có một điểm tựa để nối lịch sử hoàng gia, làng xóm và địa giới hiện tại.

Lăng Hoàng Gia có gì để xem?

Quần thể có nhà thờ họ Phạm Đăng, khu mộ Đức Quốc công Phạm Đăng Hưng cùng 13 ngôi mộ cổ của dòng họ. Không gian thờ tự mang dấu ấn kiến trúc thời Nguyễn, với cột gỗ, hoành phi, câu đối, bia đá và họa tiết sen. Di tích được xếp hạng quốc gia từ năm 1992 và vẫn là nơi diễn ra các hoạt động tưởng niệm, không chỉ là một công trình đứng yên cho khách chụp ảnh.

Nếu có một buổi sáng ở Sơn Qui, mình sẽ đến đây trước khi nắng gắt. Đi cùng bố mẹ hoặc trẻ nhỏ, bạn nên dành khoảng một giờ, bước chậm và đọc phần giới thiệu thay vì cố xem thật nhanh. Đây là không gian thờ tự nên trang phục gọn, giọng nói nhỏ và việc xin phép trước khi chụp gần bàn thờ là cách cư xử phù hợp.

Trang du lịch của tỉnh hiện niêm yết giờ tham quan 7:00-18:00, miễn phí và số liên hệ 0934672469. Lịch đón khách có thể đổi vào ngày lễ hoặc lúc di tích có nghi thức riêng, vì vậy gọi trước sẽ giúp gia đình chủ động hơn.

Ba khu chợ kể gì về phường mới?

Công báo năm 2026 ghi Chợ Xã Lới ở Khu phố Xã Lới, Chợ Tân Trung ở Khu phố Ông Cai và Chợ Bình Đông ở Khu phố Cộng Lạc; cả ba đều là chợ hạng 3. Ba khu chợ nằm ở những phần đất khác nhau, nên tên chợ gần như một bản đồ đời sống thu nhỏ của phường.

Người dân mua rau, cá và thực phẩm trong khu chợ địa phương buổi sáng
Chợ Tân Trung là một mốc dân sinh gần Khu phố Ông Cai, nơi đặt trung tâm hành chính của phường.

Nếu muốn ghép chợ với Lăng Hoàng Gia và việc ghé trung tâm hành chính, mình nghiêng về Chợ Tân Trung vì tuyến đi gọn hơn. Chợ Xã Lới hoặc Chợ Bình Đông phù hợp khi bạn muốn hiểu sâu phần dân cư tương ứng, nhưng không cần chạy đủ ba chợ trong một buổi để mua những món giống nhau.

Có một điều mình muốn bạn để ý: chợ hạng 3 là nơi phục vụ nhu cầu hằng ngày, không phải điểm du lịch được tổ chức sẵn. Hãy hỏi giá trước khi mua, mang ít tiền mặt và tránh chắn lối giao hàng. Với trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi, nên đi sau lúc chợ vừa mở nhưng trước khi nắng nóng, đồng thời để ý nền ướt ở khu cá thịt.

Đời sống Sơn Qui nghiêng về nông nghiệp hay công nghiệp?

Sơn Qui có cả hai lớp. Thông tin địa phương ghi 3.789 ha đất sản xuất nông nghiệp, trong đó 1.786 ha được quy hoạch cho lúa chất lượng cao. Quốc lộ 50 đi qua giúp hàng hóa và lao động kết nối với khu vực Gò Công. Cùng lúc, các cơ sở may, giày, đồ chơi và chế biến thực phẩm tạo ra nhịp đi làm theo ca.

Công nhân rời cơ sở sản xuất bằng xe máy và đi bộ bên cánh đồng
Nhịp tan ca bên vùng sản xuất nông nghiệp cho thấy hai lớp sinh kế cùng tồn tại ở Sơn Qui.

Đó là nét riêng mà một bảng sáp nhập khó kể hết: sáng sớm có người ra chợ, ra đồng; đến giờ làm lại có dòng xe hướng về các cơ sở sản xuất. Mình sẽ quan sát nhịp chuyển này từ đường công cộng, không tự đi vào nhà máy hay ruộng của người dân. Cơ sở đang hoạt động cũng không đồng nghĩa đang tuyển dụng hoặc mở cửa cho khách tham quan; nếu tìm việc, bạn nên xem kênh tuyển dụng và liên hệ trực tiếp từng đơn vị.

Khu công nghiệp Bình Đông được nhắc trong định hướng phát triển của địa bàn, nhưng các hạng mục còn gắn với tiến độ dự án và giải phóng mặt bằng. Bạn không nên hiểu đây là một khu công nghiệp đã hoàn chỉnh để định vị việc làm, đường đi hoặc dịch vụ ngay lúc này.

Làm thủ tục hành chính ở đâu?

Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Sơn Qui được công bố tại Quốc lộ 50, Khu phố Ông Cai, số điện thoại 02733 555003. Khi làm hồ sơ mới, bạn dùng tên phường Sơn Qui, tỉnh Đồng Tháp. Long Hưng, Tân Trung hoặc Bình Đông cũ vẫn hữu ích khi đối chiếu giấy tờ được lập trước ngày 01/07/2025.

Mình sẽ gọi trước để hỏi đúng bộ phận, lịch tiếp nhận và thành phần hồ sơ, nhất là khi đi từ khu phố xa. Bản đồ giúp bạn tìm đường; còn thông tin thửa đất, ranh giới và quyền sử dụng vẫn phải theo giấy tờ cùng hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.

Nếu có nửa ngày ở Sơn Qui, mình sẽ đi đâu?

Khung giờ Điểm chọn Lý do
7:00-8:15 Lăng Hoàng Gia Không gian mát, yên và đủ thời gian đọc câu chuyện dòng họ Phạm Đăng
8:30-9:30 Chợ Tân Trung Nhìn nhịp dân sinh, mua món thiết yếu và kết nối thuận với Khu phố Ông Cai
9:45-11:00 Tuyến Quốc lộ 50 và vùng dân cư lân cận Quan sát sự chuyển tiếp giữa phố, cơ sở sản xuất và ruộng lúa từ đường công cộng

Đi cùng bố mẹ lớn tuổi, mình sẽ giữ hai điểm đầu rồi nghỉ, không kéo dài sang đường nhỏ giữa trưa. Với trẻ em, Lăng Hoàng Gia có giá trị hơn nếu người lớn kể trước vài nét về gò Sơn Qui và Hoàng thái hậu Từ Dụ. Sơn Qui hợp với một hành trình chậm, có câu chuyện, hơn là danh sách điểm phải check-in.

D
Lê Thị Thanh Dung

Phụ trách nội dung Sử – Địa – Văn tại Top Đồng Tháp AZ, chú ý cách tên đất cũ, sinh kế và ký ức địa phương cùng hiện diện trong một đơn vị hành chính mới.

Sơn Qui đáng nhớ từ cái tên đến nhịp sống

Điểm đáng nhớ của Sơn Qui là tên phường mới lại mở ra một câu chuyện rất cũ: gò đất hình rùa, dòng họ Phạm Đăng và Lăng Hoàng Gia. Bao quanh lớp ký ức ấy là ba khu chợ, ruộng lúa, Quốc lộ 50 và dòng người đi làm mỗi ngày. Mình thích cách nơi này không buộc bạn chọn giữa lịch sử và đời sống hiện tại; cả hai đứng cạnh nhau khá tự nhiên.

Nếu bắt đầu, mình sẽ dành buổi sớm cho Lăng Hoàng Gia rồi ghé một khu chợ thuận tuyến. Bạn có thể mở Top Đồng Tháp AZ để xem tiếp Bình Xuân, Long Thuận và Gò Công, từ đó đặt Sơn Qui vào đúng không gian phía đông của tỉnh Đồng Tháp hiện hành.

Nguồn tham khảo